Makina Emniyeti Yönetmeliği 2006/42/AT, makinelerin insan sağlığı ve güvenliği açısından asgari emniyet gereklerini karşılayarak piyasaya arz edilmesini ve hizmete alınmasını düzenleyen Avrupa Birliği mevzuatıdır. Yönetmelik, bir makinenin tasarımından imalatına, montajından kullanımına ve bakımına kadar tüm yaşam döngüsünde ortaya çıkabilecek risklerin önceden belirlenmesini, azaltılmasını ve kontrol altına alınmasını esas alır. Türkiye’de AB uyum mevzuatı kapsamında yürürlüktedir ve CE işareti sürecinin temel dayanaklarından biridir.
Makineler; mekanik, elektriksel, hidrolik, pnömatik, termal, gürültü, titreşim ve ergonomik riskler içerir. 2006/42/AT’nin temel amacı, bu risklerin tasarım aşamasında ortadan kaldırılması veya kabul edilebilir seviyeye indirilmesi, kalan risklerin ise koruyucu önlemler ve kullanıcı bilgilendirmesi ile yönetilmesidir. Böylece iş kazaları ve ciddi yaralanmaların önlenmesi, güvenli kullanımın sağlanması ve üreticiler için AB genelinde tek tip güvenlik gereklilikleri oluşturulması hedeflenir.
Yönetmelik kapsamında üretici veya yetkili temsilci;
Risk değerlendirmesi yapar (EN ISO 12100 yaklaşımıyla),
Temel sağlık ve güvenlik gereklerini tasarıma entegre eder,
Uygun koruyucular, emniyet donanımları ve kumanda sistemleri uygular,
Gerekli muayene ve testleri gerçekleştirir,
Teknik dosyayı hazırlar,
AB Uygunluk Beyanı düzenler ve
Ürüne CE işaretini iliştirir.
Yüksek riskli makinelerde uygunluk değerlendirme sürecine Onaylanmış Kuruluş dâhil olabilir. Kullanım talimatları ve güvenlik işaretleri de uygulamanın ayrılmaz parçasıdır.
Yönetmelik, sanayinin çok geniş bir kesimini kapsar. Başlıca kullanım alanları:
İmalat ve üretim makineleri (tezgâhlar, presler, paketleme hatları),
İnşaat ve şantiye makineleri,
Tarım ve gıda işleme makineleri,
Kaldırma iletme ekipmanları,
Otomasyon ve robotik sistemler,
Atölye ve bakım ekipmanları.
Endüstriyel üretimde kullanılan hemen her makine, bu yönetmeliğin kapsamına girebilir.
Yönetmelik;
Makineleri,
Değiştirilebilir teçhizatları,
Emniyet aksamlarını,
Kaldırma aksesuarlarını,
Zincir, halat ve kayışları,
Kısmen tamamlanmış makineleri kapsar.
Buna karşılık; belirli taşıtlar, nükleer amaçlı ekipmanlar, askeri teçhizatlar ve bazı özel ürün grupları kapsam dışındadır. Kapsamın doğru belirlenmesi, uygun mevzuatın uygulanması açısından kritik öneme sahiptir.